Gdańsk ma ponad dwadzieścia kilometrów linii brzegowej i kilka dzielnic z dostępem do plaży, ale tylko jedna z nich leży w całości na wyspie. Wyspa Sobieszewska, największa i najdalej wysunięta na wschód dzielnica miasta, ma 35,79 km² powierzchni i jest otoczona wodą ze wszystkich stron: Zatoką Gdańską, Martwą Wisłą, Przekopem Wisły i Wisłą Śmiałą. Przez lata pozostawała poza głównym nurtem turystycznym Trójmiasta. Dziś coraz częściej trafia na listy miejsc, po które jedzie się nad morze nie po promenadę, lecz po ciszę. Wyspa pojawia się też coraz częściej w planach osób szukających drugiego domu, a przy głównym wjeździe powstaje SO!RESORT Sobieszewo, kameralna inwestycja apartamentów wakacyjnych.
Skąd bierze się ten spokój?
Z dwóch rzeczy, których nie da się cofnąć decyzją administracyjną: z geografii i z ochrony przyrody.
Geografia najpierw. Główny wjazd prowadzi przez zwodzony Most 100-lecia Odzyskania Niepodległości Polski, otwarty w listopadzie 2018 roku, który zastąpił most pontonowy stojący tu od 1973 roku. Drugie połączenie drogowe, przez most nad śluzą w Przegalinie, prowadzi od strony Żuław i jest znacznie mniej uczęszczane. Wyspa nie leży na żadnej trasie przelotowej, więc nie ma tu ruchu tranzytowego. Kto wjeżdża, jedzie właśnie tutaj.
Ochrona przyrody dokłada resztę. Na dwóch krańcach wyspy leżą rezerwaty: Ptasi Raj z wieżami widokowymi nad jeziorami i Mewia Łacha u ujścia Przekopu Wisły, gdzie podczas jednego z liczeń prowadzonych z drona Stacja Morska Uniwersytetu Gdańskiego naliczyła 592 foki szare. Wybrzeże objęte jest dodatkowo obszarami Natura 2000. W rezerwatach zabudowa jest wykluczona, na terenach chronionych mocno ograniczona, więc pas plaży i wydm pozostanie taki, jaki jest, niezależnie od koniunktury na rynku nieruchomości. Właśnie ten status sprawia, że Wyspa Sobieszewska jest w skali Gdańska przypadkiem osobnym: nadmorska dzielnica, w której o wyglądzie brzegu nie decyduje kolejna decyzja o warunkach zabudowy.
Cicho, ale nie pusto
Spokój łatwo pomylić z odcięciem od świata, a to byłby błąd. Wyspa jest formalnie i praktycznie dzielnicą Gdańska. Działa tu szkoła podstawowa z przedszkolem, apteka, przychodnia i poczta, a autobusy linii 112 i 186 kursują według rozkładu całorocznego, z przystanku przy Dworcu Głównym. Samochodem z centrum miasta jedzie się dwadzieścia kilka minut.
W sezonie kąpieliskowym na wyspie działają trzy z dziewięciu strzeżonych kąpielisk całego Gdańska: w Sobieszewie, Orlu i Świbnie. Jedna dzielnica, jedna trzecia strzeżonych kąpielisk miasta, a między nimi kilometry piachu, na których nawet w sierpniu można rozłożyć koc daleko od sąsiadów. Poza sezonem ten sam brzeg pracuje dalej. Po jesiennych sztormach szuka się tu bursztynu, a zimą na wodach ujścia Wisły przebywa około pięćdziesięciu tysięcy kaczek.
Dlaczego wyspa przyciąga nie tylko turystów?
Przez dekady budowało się tu niewiele, a większość odwiedzających znała wyspę wyłącznie z jednodniowych wypadów na plażę. To się zmienia. Osoby, które wracają tu latami, coraz częściej pytają nie o nocleg, ale o coś stałego, i podają za każdym razem ten sam argument: chroniona przyroda plus zaplecze dużego miasta w zasięgu dwudziestu kilku minut to połączenie, którego na polskim wybrzeżu praktycznie nie ma.
Na tę potrzebę odpowiada między innymi kameralna inwestycja apartamentów wakacyjnych SO!RESORT Sobieszewo, powstająca przy ulicy Żonkilowej, przy głównym wjeździe na wyspę. Pierwszy etap to trzy budynki z 39 apartamentami oddawanymi z wykończeniem w cenie, a na terenie osiedla powstanie podgrzewany basen z sauną i jacuzzi. Do plaży idzie się stąd dwanaście minut leśną drogą. Pierwszy etap celowo dopasowano do charakteru wyspy, a kolejne mają iść tą samą drogą.
Co czeka wyspę dalej
Wyspa będzie zyskiwać na znaczeniu, ale we własnym tempie. Formy ochrony przyrody wyznaczają tu twarde granice zabudowy, więc chroniony pas brzegu i wydm zostaje taki, jaki jest, a nowe budynki powstają w głębi wyspy.
Widać to już w tym, jak wyspa jest odwiedzana. Ruch rozkłada się tu na wszystkie miesiące: wiosną i jesienią przyjeżdżają obserwatorzy ptaków, zimą poszukiwacze bursztynu i spacerowicze, latem rodziny na plażę. Żadna z tych grup nie potrzebuje promenady ani nocnego życia, więc charakter miejsca nie zmienia się wraz z sezonem.
Dla mieszkańców Trójmiasta oznacza to, że w zasięgu krótkiego wyjazdu jest miejsce, w którym o poranku słychać ptaki z rezerwatu, a nie muzykę z nadmorskiego baru. Dla osób szukających drugiego domu argument jest jeszcze mocniejszy: krajobraz kupują razem z adresem, a zabezpieczają go przepisy o ochronie przyrody. Przy tempie, w jakim zabudowuje się polskie wybrzeże, taka gwarancja robi się rzadkością.
